Digitale Puberteit

Eén van de taken die een mens in zijn puberteit moet uitvoeren, is het ontwikkelen van een eigen identiteit: wie ben ik en wat wil ik? Anders dan hun ouders doen jonge mensen dit in een digitale wereld. Hoe is dat voor hen?

Pubers richten zich op hun leeftijdgenoten als ze willen ontdekken wie ze zijn. De vriendengroep vormt je, en vrienden zijn altijd en overal aanwezig op sociale media, een heel mooie plek trouwens om te laten zien wie je bent en daarin bevestigd te worden.

Jonge mensen volgen elkaar, appen en chatten de hele dag. Het is ook super belangrijk altijd online te zijn. Er zijn volwassenen die dan zeggen: “Dit gaat nergens over.” Maar natuurlijk gaat het ergens over: het gaat over contact, het gaat over wie je bent.

Online kun je experimenteren met nieuw gedrag of met wie je bent. Soms is online contact gemakkelijker dan IRL. Veel jongeren zijn achter hun computer minder verlegen. Maar vermoeiend is het wel. Op iedere app moet gereageerd worden, hoe eerder hoe beter. Stel dat je iets mist op sociale media… En hoe meer likes je foto heeft, hoe meer zelfvertrouwen je krijgt. Kijk eens hoeveel mensen mij leuk vinden…! Maar andersom… Wát als je geen likes krijgt? Wát als je niet zoveel volgers hebt? Dit kan desastreuze gevolgen hebben voor hoe je je voelt en hoe je denkt over jezelf. Of voor je nachtrust.

De hele dag online zijn — en dan zijn puberhersenen nog niet klaar met groeien. Impulsen beheersen is nogal een ding, oftewel het vermogen om niet te reageren op afleiding is nog niet uitontwikkeld. Je zou er dus verslaafd door worden. Of oververmoeid. En als je je telefoon niet weg kunt leggen, is het lastig je te concentreren op je huiswerk.

Natuurlijk ontlenen jongeren hun identiteit ook aan beelden uit de media. Zij vergelijken hun nieuwe lichaamsbeeld met door de media aangeboden (gemanipuleerde) ideaalbeelden. Daarnaast worden ze de hele dag door geconfronteerd met (commerciële) boodschappen in apps en filmpjes op YouTube die ze met elkaar delen. Het lichaam wordt vaker ‘door de ogen van anderen’ bekeken en dat maakt veel jongeren onzeker. Ook de manier waarop jongens en meiden aankijken tegen rolpatronen wordt beïnvloed door de beelden in de media. Zowel hun wereldbeeld als hun zelfbeeld kan hierdoor verstoord raken.

Digitale Puberteit

Jongeren komen gemakkelijk in de problemen door internet. Heel naïef laten ze persoonlijke gegevens achter, steken zich in de schulden door online aankopen, of komen in de problemen omdat ze sexy foto’s en filmpjes (door)sturen. Shame sexting: het betekent dat je te kijk staat en dat kan soms lang duren, het kán zelfs betekenen dat je toekomstige werkgever op gênante foto’s stuit. En dan heb ik het nog niet gehad over de anonimiteit waardoor de drempel om online te pesten of scheld- of dreigtweets te versturen wel erg laag wordt.

Met dat alles moeten pubers zien te dealen. En in de digitale wereld zijn niet altijd volwassenen aanwezig om voor hen op te komen of hen dingen uit te leggen. Dit kan sombere gevoelens en stress tot gevolg hebben, conflicten thuis of problemen op school, of een verstoorde psychisch-emotionele ontwikkeling. Dan is hulp nodig.

Hoe kunnen wij ons als volwassenen/ouders/opvoeders/coaches opstellen als we jongeren toch iets mee willen geven? Wees nieuwsgierig naar hun leefwereld. Stel vragen die beginnen met hoe, waarom of wat, en oordeel niet. En zorg dat je zelf weet waar je over praat. Dan zullen jongeren eerder hun dingen met je willen delen en zullen ze ook accepteren dat ze begrensd worden. Omdat het voorste gedeelte van hun hersenen nog volop in ontwikkeling is, kunnen pubers niet goed anticiperen op hun gedrag en zien ze de gevolgen niet van hun handelen. Laat hen dat verwoorden. “Wat denk jij dat er gebeurt als…” Of: “Stel dat er … gebeurt, weet jij dan wat je kunt doen?” Gebruik de actualiteit om gesprekken aan te gaan, dan hoeft het niet altijd over henzelf te gaan. Door te praten kunnen problemen worden voorkomen.

Caja Cazemier | Pubercoach & Jongerencoach